Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon kenarda kalırsa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve net gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir ve tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda yer alır ve ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış hattının düzgün gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin tonlar erken belirir nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin gelir ama aromalar daha geç belirir hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burnun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta küçük görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı geçirir sert bir çekiş de ince tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf fakat burunda yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda burundan algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık bir yudum su almak yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise kakao tonunu hızla ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ile saat algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ile puan deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki puandan fazla fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir not yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır üstelik dolgun bir içim notasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir tersi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru okunur tadım anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava ya da koku olur. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.